به نام آفریدگار صدا، روشنایی و عشق…

 موزیک ویدئوی جدید گوگوش، در هشتم مارس -برابر با هفدهم اسفند-، روز جهانی زن از تلویزیون ها و سایت های اینترنتی پخش شد…

کاری که با جنجالِ بیشتری رو به رو شد. شاید چون پس از سی و یک سال ترانه ای از “اردلان سرفراز” را با صدای گوگوش می شنیدیم… شاید هم به خاطر موسیقیِ نوِ آن، که کاری ست از فرید زولاند…

 جدا از اینها، یک دلیلِ این سر و صدا ویدئویی بود که -خوب یا بد، ضعیف یا قوی- به معنیِ واقعی کلمه “متفاوت” بود… تصویری از سیاره ای دیگر!…

 این نوآوری یکی از نکات مثبت ویدئو است که تقریبا همه در موردش هم نظر هستند. حتی آنها که مجموعا کار را دوست نداشتند، نو بودن موضوع را انکار نمی کنند. این نوآوری در حرکات و بازیگری گوگوش هم به چشم می خورد… بازی سحرانگیز چشم ها… با حالتی که در ویدئوهای دیگرِ گوگوش ندیده بودیم…

 اما نکته ای که خیلی ها از آن به عنوان نقطه ی ضعف ویدئو یاد می کنند “جلوه های ویژه” است… که به قولِ بیشترِ هوادارانِ گوگوش: “می توانست خیلی بهتر از این باشد”…

اما یکی از هواداران گوگوش، ریزبینانه به نکات قابل توجهی در ویدئوی “سزاوار” اشاره می کند… او که داستانِ آفرینش را در این ویدئو دیده، به گذر از هفت آسمان (اعتقاد به هفت طبقه بودنِ آسمان) در ابتدای ویدئو اشاره می کند، پیش از آن که تصویر روی گوگوش ثابت شود.

 و گوگوش با یک لباس مشکی و پوشیده نشسته است… ستاره ها آرام بالا می آید و اجرا شروع می شود… به صورتِ گوگوش -که چشمانش را بسته- نزدیک می شویم…

  ”باد به خانه می رسد

گل به جوانه می رسد

هق هقِ شب ترانه ها به عـاشقانه می رسد…”

 لحظه ای بعد -با اوج گرفتنِ موسیقی- گوگوش چشم هایش را باز می کند… و در این دنیا -که سیروس کردونی به تصویر کشیده- قدم می زند…

برای من یادآور تولد انسان است… ابتدا سکون… و چشمانی بسته… کمی بعد چشم ها باز می شود، حرکت آغاز می شود و دنیا از دریچه ی دیگری دیده می شود…

 گوگوش در صحنه ای غیب می شود و دوباره ظاهر می شود… انگار کارگردان بخواهد یادآوری کند: برای فهمیدن دنیای این ویدئو، باید ماورا الطبیعه را باور داشت…

 درختی را می بینیم، شاید یک درختِ سیب. ما را به یاد افسانه ی آغاز آفرینش می اندازد و همان درخت سیب در باغ عدن

که قصه ی آدم و حوا و خلقت انسان از آنجا شروع شد

تصویر لب های گوگوش -که دارد آواز می خواند- را روی میوه های این درخت می بینیم… و سایه ی یک پری که زیر درخت به رقص در آمده…

شاید این نه داستان آفرینش جهان، بلکه داستان آفرینش صدا باشد و آواز… ترانه باشد و ساز!

و چه کسی بهتر از گوگوش می تواند راوی این قصه باشد؟

اینجاست که فکر می کنم -با اندیشه های عارفانه ای که در اردلان سرفراز سراغ دارم- شاید منظور از این “خودِ صدا”، خودِ خدا باشد!… و این تعبیرِ عارفانه (طلبِ “صدا زدن” از کسی که “خودِ صدا” است) تن من را به لرزه می اندازد… به راستی که چه زیبا سروده… چه پاک…

 سیروس کردونی که به عنوان یک کارگردان باید به این کلام عارفانه و عاشقانه شکلی مادی (بهتر است بگویم قابل رویت) بدهد، این “صدا” -که اردلان سرفراز از آن حرف می زند و فرید زولاند هم آگاهانه بیشترین تکیه و تکرار در آهنگ را روی آن بیت قرار داده- را به شکل نور (یا همان ستاره)  نشان می دهد. که در ضمنِ اینکه قابل دیدن است (و در تصویر می گنجد)، حالت معنوی و روحانی نیز دارد.

 می شود دید که یک ترانه ی خوب تا چه اندازه کمک می کند به تهیه ی ویدئویی پربار. ترانه ای که در کنار مفهوم زیبا، آرایه های دلنشین -از جمله پارادوکسی که بین واژه های “دریا” و “عطش” در همین بیت وجود دارد- به هرچه ارزشمندتر بودن آن کمک کرده:

  ”تو ای خودِ صدا، صدا بزن مرا

ببین دل مرا بزن به دریا…

من که بریده از منم، در عطش رسیدنم…

به تو چرا نمی رسم؟ چرا، چرا نمی رسم؟”

برگ ها به رقص در می آید…

ستاره روی دستانِ گوگوش به بازی در می آید…

و او می خواند… حرکت و طلوع زندگی را در حرکت برگ، در روشنی ستاره و در بلوغ صدا می بینیم…

 

 و چه خوب است که نمایشِ این آفرینشِ تازه، همزمان است با تولد تازه ای در دوران زندگی هنری گوگوش! اشاره ام به شکل گیریِ دوباره ی این تیمِ هنری است که انتظارش را می کشیدیم: فرید زولاند، اردلان سرفراز و گوگوش، یک بار دیگر، در کنار هم… برای آفرینش جاودانه هایی دیگر…

در لحظه ی آخر گوگوش ستاره را می گیرد…

بیننده ی ریزبین و نکته سنج دقت می کند که در انگشتان گوگوش حتی انگشتری نیست!…، از هیچ جواهری برای زینت استفاده نشده… آیا این برای نشان دادن تقدس -بر پایه ی باورهای دینی- است؟… نمی دانم… باید از کارگردان پرسید…

 

شما درباره ی ویدئوی “سزاوار” چطور فکر می کنید؟

ضعف ها و امتیازهای این کار را چطور ارزیابی می کنید… آیا رویای کودکی خودتان را در این ویدئوی پر از رویا دیدید؟ یا فکر می کنید این ویدئو و این جلوه های ویژه شما را از حال و هوای ترانه دور کرده؟

نظرتان را برای ما بنویسید… من هم امیدوارم بتوانم با کارگردان این اثر-اندر باب تهیه ی این کار- گفتگویی هم داشته باشم…

 

 آنچه خواندید، تنها برداشتِ آزادی بود در مورد بازتابِ ویدئویی که خوب یا بد، ضعیف یا قوی(!)، برای ما ماندگار شده… برای من، شما و برای “علیرضا، یک هوادار گوگوش”، که از او سپاسگزارم که حرف هایش من را در نوشتن این “برداشت” یاری داد…

  سپاس از همراهی شما

   من، یک هوادار گوگوش – امین ع

از گوشه و کنار

مژده رسید که ویدئوی جدید گوگوش در روز هفدهم اسفند به مناسبت روز زن منتشر خواهد شد…

این آهنگ از آلبوم جدید گوگوش -به نام “حجم سبز”- است…

که این آلبوم هم همین روزها(!) راهی بازار خواهد شد…

 

از گوشه و کنار

ساعتی پیش ترانه سرای بزرگ ایران زمین، استاد اردلان سرفراز در گفتگو با تلویزیون فارسی صدای امریکا حاضر شد…

اردلان سرفراز در ابتدای برنامه به هیجانش از صحبت با مردم ایران اشاره کرد:

“باور کنید صدای قلب خودم رو به رسایی در گوشم می شنوم!…”

او از احساس همکاری دوباره اش با گوگوش گفت:

“من، وقتی برای اولین بار پس از مدت ها صدای گوگوش را پای تلفن شنیدم، هر دو به گریه افتادیم…”

او همچنین به تداوم همکاری اش با گوگوش و فرید زولاند برای تهیه ی آلبوم های بعدی اشاره کرد…

و از استعدادهای جوان در عرصه ی ترانه سرایی سخن گفت…

پی نوشت: من، در بهت و هیجان شنیدنِ مصاحبه ی اردلان سرفراز، همینجا به نوشته ام پایان می دهم. با پوزش از این که نتوانستم گزارش کاملی ارائه دهم.

از گوشه و کنار, مصاحبه ها

دوباره سپید پوش شدی عروس…

انار به گونه هایت سرخاب می کنم

من طعم ترش انار چاک خورده را

همچون عسل به کام تو آب می کنم

من غبطه می خورم به این شب سیاه

وقتی که تن به نقره کوبِ صبح نمی دهد

من سبز می شوم تا صبح زیر ماه

وقتی که شب به صبح رخصت نمی دهد

امشب که سفره سرخ و شب سیاه و زمین هم عروس شد

من شعر خواندم و گریه کردم و مادر عبوس شد

امشب به خوابِ من بیا که شب بی تو مردنیست

یلدای من تویی، انار با تو خوردنیست

 

 این شعر زیبا را چند روز پیش در “شاسوسا”، وبلاگ آقای عادل قربانی خواندم، تصمیم گرفتم در این شب زیبای جشن ایرانی یلدا آن را در این صفحه منتشر کنم.

 یلدا را به همه ی شما تبریک می گم… و آفتاب را برای سرزمین اهورایی ایران آرزو می کنم…

 

 در ضمن، از HPF studio، آقای علیرضا قدردانی می کنم که تصویر بالای صفحه ی سایت را -که امشب تغییر کرد- برای ما طراحی کرده اند.

 

یکی بود، یکی نبود،

زیر گنبد کبود

به غریب آشنا نشسته بود…

   امین ع – وبسایت  ”من، یک هوادار گوگوش”

از گوشه و کنار, ایران, سایت

  در کتاب فروشی چشمم به کتاب “تصنیفها، ترانه ها و سرودهای ایران زمین” از “سعید مشکین قلم” می افتد.  فهرست اعلام را باز می کنم، به دنبال نشانی از گوگوش… خیلی زود چشمم نام “فائقه آتشین” را پیدا می کند… کتاب را می خرم و می آیم بیرون… در تاکسی که نشسته ام صفحه می زنم تا می رسم به ترانه ای آشنا…

آن بالا نوشته:

“قصه ی دو ماهی”

خواننده: فائقه آتشین * شعر: شهیار قنبری * آهنگ: بابک افشار * تنظیم: واروژان                  

 

ترانه را از حفظم، خیلی زود می روم سراغ پاورقی…

 صحبت های شهیار قنبری در مورد این ترانه، از کتاب او، “دریا در من” برداشت شده… مشغول خواندن می شوم:

 

 

  قصه ی دو ماهی، سرآغاز ترانه ی نوین ایران است. میلاد من است. بند ناف ترانه ی من اینچنین بریده می شود!...

 کمپانی، قصه ی دو ماهی را باور ندارد.  من و بابک می گوییم “اگر کار با شکست رو به رو شد، خسارت تان را به گردن می گیریم”

شاعران بزرگ، همه قصه ی دو ماهی را باور دارند.

هوشنگ ابتهاج (سایه)، غزلسرای ناب به من می گوید: “شاملو این ترانه را بسیار دوست می دارد”

سایه می گوید: مصرع “دلش آتیش بگیره” را “دل شادیش بگیره” می شنیدم.

می گویم: “زیباتر است!”

یادم باشد برای دل شاعر، از این پس چنین بخوانم…

 

 

  به خانه که می رسم، از میان صفحه گرام هایی که به زحمت جمع کرده م، “قصه ی دو ماهی” را پیدا می کنم…

به پشت جلد صفحه گرام خیره می شوم -که ترانه با خط خوش شهیار نوشته شده-

مدت ها خیره می شوم… و در خیال می شوم یکی از آن دو ماهی!…

 

پی نوشت:

-  متن ترانه را که خواندم، دیدم “ای خدا کاری نکن”، به اشتباه “ای خدا کاری بکن” چاپ شده:

-  در کتاب بیشتر دقیق می شوم، کتاب خوبی است، اما حیف که غلط زیاد دارد!… فکر می کنم باید بعدا با ناشر آن تماس بگیرم…

 

-    نوشته از امین ع

-    با سپاس از فرازمهر

   توضیح: این نوشته، به بیان نظر استاد شهیار قنبری پرداخته.  در مورد آغاز ترانه ی نوین نظرات مختلفی وجود دارد و قصد ما داوری در مورد آنها نیست. برخی صاحب نظران معتقدند نمی توان یک ترانه ی بخصوص را نقطه ی آغاز ترانه ی نوین دانست، چون ترانه ی نوین زاده ی یک حرکت است.  اما، در این که “قصه ی دو ماهی” نقطه ی عطفی در ترانه های شهیار قنبری هست، شکی نیست.

از گوشه و کنار

“عشق یعنی همه چیز” یک کار به یاد ماندنی از گوگوش -با ترانه ای از شهیار قنبری- است. -که ماندگار شدن ویدئوی آن، تا حد زیادی مدیون فکر و ایده ی بسیار زیبای کارگردان هنرمند، الک کارتیو است.

در این ویدئو، به صورت خلاصه و مفید قسمتی از زندگی ناامیدانه ی سه فرد (که نماینده ی سه نسل هستند) به تصویر کشیده شده.  هر سه نفر -بنا به روحیات و اولویت های سنی خود- دغدغه هایی اساسی برای خود متصور هستند و در سه نقطه ی متفاوت و جدا از هم، با مشکلات شخصی خود ناامیدانه زندگی می کنند!

ادامه مطلب…

از گوشه و کنار